Veilig vissen op zee, voor de kust en op verre stekken
De zee is groot en wie wil er nu niet met een eigen boot op uit en het ruime sop kiezen? Deze link geeft algemene informatie over het bootvissen in ons eigen visgebied en het Europoortgebied en bespreekt de veiligheid bij het bootvissen. Voor dit stuk is mede gebruik gemaakt van informatie uit de link “bootvissen” van de Site van de Eurovissers. Dat de vangsten vanaf de boot over het algemeen stukken beter zijn dan vanaf de kant is zowat een ieder bekend. Maar ook met de boot kan het verkeren met de vangsten. Bootvissers komen wel eens met nul-vangsten thuis. Onze leden zijn meestal in het gelukkige bezit van een bootje, maar wie dat niet is, kan middels de verschillende chartermaatschappijen die in ons gebied aanwezig zijn toch de zee op om deze vorm van zeevissen te beoefenen. Op deze pagina wordt ingegaan op de verschillende aspecten van het bootvissen. Het gaat bijvoorbeeld over veiligheid, stekken, vistechnieken, ervaringen, tips en noem maar op. Volledig zal het echter nooit zijn.
Boot geschikt voor kustvissen.
en dit is een echte wrakkenjager.
Veiligheid met de
kleine bootjes
Bij het
bootvissen ligt “heel erg leuk” en ronduit “beangstigend” vaak dicht bij elkaar.
Het kan bv. voorkomen dat door slecht contact van de accuklem de motor niet meer
wil starten als de sleutel omgedraaid wordt. Dat is midden op zee een heel
vervelende gewaarwording. Met het veiligheidsaspect beginnen we dus, omdat
veiligheid boven alles gaat. In het vakantie seizoen zijn soms ware stuntmannen
actief. Groepjes mannen die met een rubberbootje (vaak overbeladen) vanaf het
strand de zee opgaan en ergens op het midden van de Blokkendam hun stek kiezen.
Werkelijk levensgevaarlijk, in de loop der tijden zijn er in dit gebied al vele
doden te betreuren, dit door verschillende factoren, maar vrijwel altijd door
eigen schuld. Omslaan is zo gebeurd, onderkoeling ook.
Veel electronica voor
optimale veiligheid !
Klik hier voor de minimale
eisen:
Keuringslijsten HSV de Afrit
Zorg
verder altijd voor het telefoonnummer van de verkeersleiding, reddingbrigade of
kustwacht in de buurt en van alle clubhuizen van de diverse bootverenigingen aan
het strand en uiteraard .... voldoende brandstof! Het spreekt van zelf dat de
elektronica alleen werkt als er stroom is, dus neem zekeringen mee! De meeste
verenigingen raden ook aan om twee accu’s in je boot te hebben. Zorg er daarbij
voor dat je goed vertrouwd bent met je spullen, dat wil zeggen dat je weet op
welk kanaal je een verkeerscentrale of kustwachtstation moet oproepen en wat de
procedures zijn, dat je elementaire kennis hebt van de buitenboordmotor (zodat
je bijvoorbeeld een slecht contact bij een accuklem kunt opsporen), dat je je
benzinefilter of een bougie ook midden op zee kunt vervangen, dat je niet het
hoosvat begint te zoeken op het moment dat je voeten al nat zijn, enzovoorts.
Alle hier genoemde zaken zijn overigens ontleend aan voorvallen zoals de
reddingsmaatschappij (de KNRM) ze tegen is gekomen.
Wij adviseren iedereen die er met een eigen bootje op uittrekt om in ieder
geval het vaarbewijs te halen, hoewel in onze haven een gedoogbeleid bestaat,
maar in ons gebied met drukke scheepvaart, is dat geen overbodige luxe. Maar
zoals gezegd, de meeste ongelukken gebeuren door eigen onoplettendheid.
Ankertouw in de schroef, krabbende ankers, grondzeeën op de platen, te dicht bij
de Blokkendam vissen, onstabiele boot met te veel vissers aan één kant, midden
op zee de accu’s leeg, benzine op, het zijn maar voorbeelden.
Een ontzettend triest verhaal wat eerder in het Delta bootvis-verenigingsblad
stond, heeft nogal wat indruk gemaakt: Een tweetal vissers lagen met ruw weer
voor de Blokkendam. Door de daar soms voorkomende 'grondzeeën' sloeg hun boot
om, terwijl 1 bemanningslid in de kajuit zat. Daar raakte hij verstrikt in
opgerolde klossen touw, die bij het omslaan alle kanten opvielen. Deze visser
verloor hierbij het leven, zijn maat werd gered door collega bootvissers die
gelukkig in de buurt lagen.
Zoiets is toch werkelijk verschrikkelijk!!??
Nog even een tip bij het bootvissen, zorg dat je een soort kapmes in de buurt
hebt. Deze is dan niet bedoeld om er de Deense beroepsvisserij mee van de
wrakken te slaan, maar als er iemand over boord valt in de volle stroming, kan
je gelijk het ankertouw doorhakken. Doe je dit niet, en ga je eerst het anker
ophalen, dan is de drenkeling al heel ver weg. Met het doorslaan van de
ankerkabel drijft de boot in dezelfde richting mee als de drenkeling. Soms varen
grote schepen ook op de automatische piloot, mocht die recht op je af komen dan
moet je als de sodemieter wegwezen en heb je geen tijd meer om het anker binnen
te halen.
Wij willen een ieder aanraden die met een boot de zee opgaat, dit de eerste
keren te doen met een ervaren zeeschuimer.
De aanschaf
Denk je er
over om een eigen bootje of vervangende boot te kopen, bedenk dan eerst wat je
er mee wilt. Wil je vlak voor het strand vissen, de Blokkendam of ver weg naar
de wrakken. Het is van invloed op welk type je wilt kopen en hoe zwaar deze moet
zijn? Wil je traileren of ligt de boot in een haven. Hoe groot is de beurs? Koop
ik een nieuwe of een tweedehands? Sommigen laten het seizoen meewegen: “ik vis
alleen in de zomer, dus ik heb een minder zware boot nodig”. Kul dus!! Wij
hebben alleen niet de kennis om je te adviseren welk type boot het beste bij jou
past. Laat je dus goed voorlichten bij de verschillende leveranciers en bij
collega bootvissers.
Het weer
De wind, of
eigenlijk de golfhoogte is een allesbepalende factor bij het bootvissen: meer
wind betekent hogere golven en dat is bepalend of je nog wel of niet kunt
vissen. Bij de Deltavissers werd ooit gesteld dat je ruwweg een golfhoogte van
15% van de bootlengte aan kunt houden als maximale golfhoogte. Dat wil zeggen
dat, als je een boot hebt van 5 meter de golven toch echt niet hoger dan 75
centimeter mogen zijn. De ervaring is dat het met golven van boven de 50
centimeter al heel snel heel oncomfortabel vissen wordt (lees: de lol is er dan
af). Ook zaken als onweersbuien, windhozen e.d. wil je niet tegenkomen op zee en
vergis je niet hoe lastig het is om te varen als het mistig is. Het is dus zaak
om het weerbericht goed in de gaten te houden. Het liefst gaan we er natuurlijk
op uit als het een beetje stabiel weer is met weinig wind.
Onderstaand een stuk of wat internet sites met weerberichten:
1.Weeronline.nl 2.ECMWF 3.Knmi.nl
1. Een site met een beetje dezelfde info als het KNMI, maar kijkt iets verder
vooruit. Heeft het vaak goed voor wat betreft de wind
2. Een site die wat verder vooruit kijkt. De isobaren geven lijnen aan waar de
luchtdruk even hoog is. Lopen de lijnen dicht bij elkaar, dan is er veel
drukverval in een “klein” gebied en waait er veel wind; liggen ze ver uit
elkaar, dan is er weinig wind. Dit is een site die wat oefening vergt om er wat
aan te hebben: na een tijdje kun je vertalen wat een bepaald plaatje betekent
voor de wind en golven op zee.
3. De site van het Knmi, bij iedereen
bekend.
4.
4. De waterweer site van de Deltavissers, Topsite; zeer gebruiksvriendelijk en veel relevante info.
Traileren
Ook het traileren
vereist de nodige aandacht. Een ongeluk zit immers in een klein hoekje! Vaak
geschiedt dit namelijk middels een waadpak. Tot aan je middel in het water staan
met sterke stroming, uitglijden, en door de lucht in je waadpak ondersteboven
komen te hangen, is zo'n scenario. Echter, bij onze club beschikken wij over een
goede helling in beschut water. Heb je geen kanteltrailer let dan goed op het
lage water, want tussen twee uur vóór en twee uur na het lage water is het dan
moeilijk traileren.
Bij onze helling is het goed traileren
Stekken
Met de boot kun je allerlei stekken bereiken die je vanaf de kant niet kunt bereiken. Veel leden vissen “voor de deur” bij Kijkduin of bezoeken wrakken voor gul of zeebaars.
Vanuit Scheveningen kun je
ook prima onder de kust gaan vissen, zeg maar op het wijd. De zandbodem staat
garant voor schar, wijting, bot, tong, makreel en ga maar door. Gul zul je hier
wat minder aantreffen. De Indusbank, een ondiepte tussen Scheveningen en de
Noorderpier, een mijl of 5 uit de kust, is in het na- en voorjaar dé stek voor
schar en wijting. Rond de Maasvlakte, vooral aan de noordkant, zijn op korte
afstand ook verschillende wrakjes te vinden die een redelijk bestand aan gul
kennen. Verder uit de kust kun je nog grotere en meer wrakken vinden waar je
werkelijk van alles kunt vangen.
Verder zijn er verschillende stekken voor gul, zeebaars en tong die redelijk onder de kust liggen.
Voordat we
een beschrijving geven is het eerst van belang te weten dat je rond de monding
van de Waterweg en in de Waterweg zelf niet vanaf de boot mag vissen. Het verbod
gaat dus verder dan alleen een ankerverbod. Je ziet wel eens bootjes de
Blokkendam afstruinen op zoek naar zeebaars, maar dit is dus niet toegestaan.
Behalve het risico van een forse boete is dit vanwege de drukke scheepvaart
natuurlijk ook niet zo veilig. Vissen is toegestaan ten zuiden van de lijn boei
MW5 naar het zuiderlijk havenlicht en ten noorden van de lijn boei MN1 naar de
meest noorderlijke positie van het noorderlijk havenlicht.
Grofweg tussen de dubbele lijnen (bij 58 en 02) verboden te vissen, check je zeekaarten voor de details.
De zuider-Blokkendam is te
bevissen vanaf de helling aan de Maasvlakte tot de plek waar het hoge duin
begint. In dit stuk mag je dus ook ankeren. De Blokkendam zelf is een goede stek
voor zeebaars en al driftend (zonder motor!!) kun je er met kunstaas of de
vliegenhengel leuke resultaten boeken. Vanaf de Blokkendam loopt de diepte snel
op van een meter of 10 tot een meter of 17. De bodem bestaat hoofdzakelijk uit
klei, maar hier en daar zijn ook zandplaatsjes en kiezelbodems te vinden. Het
kan qua vangsten dus nogal verschillen waar je precies gaat liggen. Omdat deze
zandplaatjes en kiezelbodems klein zijn, kan het verschil soms enkele meters
uitmaken. Voor de Blokkendam zijn alle vissoorten te vangen die je ook vanaf de
kant vangt. In de winter is de gul favoriet en in de zomer de tong. Wanneer het
stroomt boek je de beste resultaten. Zowel de eb- als vloedstroom giert langs de
blokken en als er ook nog eens wind staat en dus golven kan het er goed spoken.
De zee kan 100 meter van de Blokkendam af plotseling een stuk rustiger zijn!
Verder van de Blokkendam af verandert de bodem van klei naar zand en hier
treffen we in de winter, voor- en najaar vooral wijting en schar aan. De MV-boei
is het bekendste markeringspunt. Voor de Slufter is ook genoeg vis te vangen,
maar omdat de stroom minder hard is en de bodem ondieper is het hier wel minder.
Maar je kunt er wel lekker uit de wind liggen als die in de noordhoek ligt. Bij
de Sam-boei en de W-boei liggen wrakken die, mits je ze stilletjes benaderd,
leuke resultaten kunnen geven als het gaat om zeebaars.
Bij de Noorder-Blokkendam mag je aan de buitenkant vissen. Het verboden gebied
loopt vanaf de kop schuin de zee in. Ook de dam zelf geeft mooie
zeebaarsresultaten. De bodem bij de kop richting noorden is ruiger dan bij de
Zuiderdam. Er liggen zo her en der nogal wat kabels en stenen en een anker ben
je zo kwijt. De visstand is hier gevarieerder dan bij de Zuiderdam. De aantallen
zijn minder groot, maar je vangt veel meer soorten tijdens een sessie. In de
zomer vang je er tong en is de makreel ook prima aanwezig. In de winter is het
vooral schar en wijting. In de eerste drie maanden van het jaar is hier
opvallend weinig gul te vangen. De rest van het jaar zijn ze er eigenlijk
continu. Het voordeel is verder dat je met wind uit de zuidhoek lekker in de
luwte kunt gaan liggen. Driftend kun je in de buurt van de vaargeul zeebaars,
gul en soms ook een lengetje verschalken op kunstaas.
Het oversteken van de Waterweg
Het oversteken van de
vaargeul blijft nog altijd een geweldige ervaring. De waterdiepte verandert
plotseling naar 35 meter en er zijn allerlei kolken en stromen aanwezig die
nopen de aandacht erbij te houden. Het is geen ongevaarlijke trip, maar goed te
doen. Wel moet je goed op de scheepvaart letten, die grote boten varen veel
harder dan je denkt. Verder is het absoluut af te raden om de geul over te
steken bij redelijke wind uit de noord en afgaand water. Rond de noorderpier op
de stroomnaad is het dan levensgevaarlijk!!! De meest aanbevolen route is om op
enige afstand van de monding de geul te passeren. Dan heb je goed uitzicht naar
alle kanten. Niet elke boot vaart recht naar buiten, zeker de sleepboten,
pilotboten, andere ondersteunende diensten en niet te vergeten vissersboten
komen soms uit onverwachte hoek en met grote snelheid. Houdt ook rekening met de
golfslag die juist deze kleinere boten kunnen veroorzaken, om niet te spreken
van de Stena!!
Wrakvissen
Bij het wrakvissen is
het natuurlijk eerst zaak om het wrak te vinden. Daarvoor is een GPS
onontbeerlijk. Vervolgens hebben we de coördinaten van het wrak nodig. Bovendien
moeten we weten in welke kaartdatum de coördinaten gegeven zijn. Wat is de
kaartdatum? De aarde is ongeveer een ellipsoïd, zeg maar een afgeplatte bol. Bij
het maken van een zeekaart wordt er een tweedimensionale afbeelding gemaakt van
die bol, dat heet een projectie. Nu is de aarde niet echt een bol en om de
zeekaart van een bepaald gebied nu zo goed mogelijk op de echte situatie ter
plekke te laten aansluiten, werd niet overal ter wereld precies dezelfde
projectie gebruikt. Welke projectie gebruikt is bij een zeekaart wordt
aangegeven door de kaartdatum. Bij ons was dat de Europese Datum 1950 (kortweg
ED50). Met de komst van de GPS kwam er ook behoefte aan systemen die wereldwijd
dekking hadden. De meest gebruikte is tegenwoordig World Geodetic System 1984
(kortweg WGS84). Omdat de projecties iets verschillend zijn, zijn de coördinaten
van één punt ook iets verschillend. Als je ED50 wrak coördinaten zonder
aanpassing in een WGS84 systeem gebruikt kom je een paar honderd meter verkeerd
uit. Opletten dus.
Goed, we hebben de coördinaten in de juiste kaartdatum en zijn naar het punt toe
gevaren. Op het echolood is de structuur waarneembaar en nu willen we gaan
vissen. Dan zijn er in principe twee manieren: ankeren of driften. Als we
ankeren moeten we natuurlijk bovenstrooms van het wrak ankeren, bij voorkeur
zodanig dat de boot nog net bovenstrooms van het wrak ligt. Als we dan het lood
laten zakken en het wordt door de stroom meegenomen komt het precies in het wrak
of de stroomgeul net voor het wrak terecht. Als we driften varen we bovenstrooms
van het wrak en laten ons er overheen driften. Wrakvissen is voor 80 % een zaak
van de boot precies goed leggen: een verschil van een paar meter kan gigantisch
schelen in de vangst. Ik heb wel meegemaakt dat bij het driften, een verschil
van nog geen tien meter het verschil betekende tussen 10 gullen van 60+
centimeter en niks.
Ankervissen
Vraag bij het halen van je aas waar de vis
zit: in de meeste hengelsportzaken aan de kust weet men meestal wel op welke
diepte de vis zit. Vervolgens is het een kwestie van de kust uitvaren naar de
gewenste diepte (uiteraard op een plek waar je buiten de vaarroute voor het
meeste scheepverkeer ligt) en het anker laten zakken. Aan de helling is vaak ook
goede info te krijgen van andere bootvissers. Is er geen resultaat na een tijdje
vissen, dan is het een kwestie van anker op en ergens anders proberen (dieper of
minder diep). Bij het makreel vissen (en soms het baarsvissen) is het zaak op de
meeuwen en sterns te letten: is er een zwerm actief, dan is daar vis aan het
jagen, dat wil zeggen makreel of baars. Gewoon naar toe varen en je boot laten
driften en even later ligt er een stevig maal vis in de emmer.
Op de boot vissen we altijd met afhouders en nooit met losse lijnen. De afhouders kunnen op allerlei manieren zijn uitgevoerd, als standaard of verzwaard, plastic/metaal, als weegschaal of als spin. Vaak is de persoonlijke voorkeur belangrijker dan de voorkeur van de vis!!!
Drie typen afhouders.
1. Plastic met veertjes, erg populair op het moment
2. De spin voor het vissen onder de boot
3. Verzwaard met schuifloodjes om het aas goed op de bodem te houden
Het aas is dik: er zitten de
nodige pieren, mesheften of zagers op de haak. Het ophalen doen we op tijd, dat
wil zeggen haal niet direct na een aanbeet op, je hebt immers drie haken! Als de
vis fanatiek aast kunnen de drie haken al na vijf minuten vol zitten, soms is
het pas na 20 minuten ophalen!!
Tot slot
Het vissen vanuit een bootje is een geweldige
bezigheid met grote kans op veel vis. Echter, er is ook veel aandacht nodig voor
veiligheid. Bovendien heb je te maken met meer gebruikers zoals scheepvaart,
vissers, recreanten, etc. Op het water gelden andere regels dan vanaf de kant
maar bovenal is het elkaar respecteren en hoffelijkheid de sleutel om van
bootvissen echt te kunnen genieten. Wat als allerlaatste gezegd moet worden is
het volgende. Op de grote zee gelden andere regels. Echter, sommigen menen dat
dan ook maar gelijk het afval over boord mag. Losse lijnen, kranten, doeken,
plastic zakken, noem maar op. Niemand die er last van heeft! Ja kan je motor
makkelijk stuk varen omdat er een stuk drijvende vislijn in de schroef komt. En
je moet er toch niet aan denken met volle vaart op een stuk drijfhout te varen?
Neem al je afval gewoon mee en zorg ervoor dat wij met z’n allen nog lang kunnen
genieten van dat stuk water met al z‘n vissen!
Achtergebleven lijnen, niet alleen een risico voor je boot!!
Vistips
Hier kan je al je vistips
kwijt en zijn welkom bij de redactie..
1. Knip de veren van de makrelenlijn af tot de haakboog. Dit voorkomt dat ze wel
de veren maar niet de haak pakken!
2. Vissen met een gevlochten lijn geeft betere beetregistratie, maar tijdens het
inhalen verlies je wel meer vis!
3. Gebruik een aasnaald voor het mooi "oprijgen" van het aas. Dit voorkomt wel
beet, maar niet vangen!
4. Je haken zijn niet gauw te groot
5. Zorg ervoor voldoende te eten en vooral te drinken mee te nemen. Het is
heerlijk om buiten te zijn, maar op zee verlies je best veel vocht is mijn
ervaring. Een extra fles water is dan erg prettig. Een normaal ontbijt en een
stevige bruine boterham op zijn tijd is voor mij ook de beste manier om
katterigheid/zeeziekte te voorkomen. Adviseer dat aan je opstappers.
6. Wellicht overbodig: begin niet met vis schoonmaken, voordat je op weg bent
naar huis. Anders word je doelwit van een bombardement door de meeuwen.
7. Houd in de zomer je aas en de gevangen vis koel (koelbox, koelelementen of
ijs mee).
(Met dank aan de Eurovissers Gilles Traas, Leon van Hagen en Afrit-lid Albert Lensink.)
Bewerking en foto´s Rob Mulder